Menu

Azərbaycan Demokratik Firqəsi

header photo

Məqalələr

GENERAL QULAM YƏHYA DANEŞYAN

GENERAL QULAM YƏHYA DANEŞYAN

- Bizi Bakıya istədilər.Mən və S.C Pişəvəri yol uzunu belə fikirləşdik ki, yəqin ki, yenidən fədai hərəkatı ilə bizi Bakıya dəvət edirlər.Əgər belə olmasaydı onda məni yox, Pişəvəri ilə Badiqanı dəvət edərdilər. Çünki təşkilati işlərə o baxırdı.Ona görə də Bakıya təcili dəvət olunmağımız, hamının, o, cümlədən mənim də böyük sevincimə səbəb olmuşdu.

Bizi MK - da qəbul etdilər.Orada bir sıra mövzularda söhbət oldu.M C.Bağırov əlində allergiya əmələ gəldiyindən əlini bintlə sarımışdı.O dedi ki, həkimlərin dediyinə görə, əsəb pozğunluğundan baş verir.O dedi ki, həyatımda ikinci dəfədir ki, əlim belə olur. Birinci dəfə oğlumun Böyük Vətən…

Ətraflı

LEV ZUVELUN (HÜSEYN NURİ)

LEV ZUVELUN (HÜSEYN NURİ)

Şanlı 21 Azər hərəkatının ən gözəl xüsusiyyətlərindən biri də onda təkcə azərbaycanlılar deyil, bir çox başqa millət nümayəndələrinin iştirak etməsidir.Biz bu xüsusiyyəti həm nəhzətin (hərəkatın) gedişində, həm nəhzətin sonrakı quruculuq işlərində, həm də şahənşah ordusunun hərəkat üzərinə xaincəsinə hücumu zamanı şəhid olan mərd mübarizlərin milli tərkibində görürük. Təsadüfi deyildir ki, şəhid olan mübarizlər içərisində qardaş fars,, kürd, assuri, yəhudi və başqa xalqların ən yaxşı oğulllarının adlarına rast gəlirik.Millətcə yəhudi olan Lev Zuvelunun

(Hüseyn Nurinin) də şərəfli adı 21 Azər nəhzətinin iştirsk…

Ətraflı

ŞƏHİD SƏRHƏNG - ƏKBƏR HƏBƏŞİ

ŞƏHİD SƏRHƏNG - ƏKBƏR HƏBƏŞİ

1324 - 1345 - ci illərdə (1945 - 1946) Azərbaycan hərəkatı bir də ona görə həqqiqi xalq hərəkatı adlanır ki, burada təkcə kəndlilər, fəhlələr, aşağı rütbəli dövlət məmurları, əsnaf, kiçik maliklər deyil, hətta milli burjua nümayəndələri də iştirak etmişlər.Azərbaycanın məşhur tacirlərindən Hacı Məhəmmədhüseyn Həbəşinin oğlu sərhəng (polkovnik) Həbəşinin Azərbaycanın Xalq Qoşunları sırasında xidmət etməsi bu cəhətdən diqqətəlayiqdir.

Əkbər Həbəşi Tehranın hərbi zabitlik məktəbinin piyada hissəsini qurtsrmış,İran ordusunun müxtəlif hərbi hissələrində xidmət etmiş təcrübəli, bacarıqlı zabitlərindən biri idi.…

Ətraflı

AZADLIQ YOLUNUN QOCAMAN FƏDAİSİ ŞAHMAR SƏMƏDİ


AZADLIQ YOLUNUN QOCAMAN FƏDAİSİ

ŞAHMAR SƏMƏDİ

Şahmar Səmədi Səməd oğlu 1265 - ci ildə

(1886) Ərdəbil vilayətinin Ağabağır kəndində zəhmətkeş kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Şahmar doğma kəndində bir qədər köhnə üsulda oxumuş, sonra isə əkinçilik və kənd muzdurluğu ilə məşğul olmuşdur.Bir çox Azərbaycan kəndliləri kimi Şahmar da ictimai, iqtisadi və siyasi məhrumiyyətlər nəticəsində mövcud quruluşdan, xüsusilə kənd həyatının hər bir sahəsinə mənfi təsir edən İran ərbab - rəiyyətlik münasibətindən narazı olmuş və nəhayət, ömrü boyu həmin quruluşa qarşı mübarizə aparmışdır.Şahmar Səmədi hələ cavan ikən kənd həyatından uzaqlaşaraq sənaye şəhərlərinə işləməyə gedir.Kargərlik…

Ətraflı

Muxtariyyət məsələsi və əncüməni əyaləti

Muxtariyyət məsələsi və əncüməni əyaləti

Tehranın dad - fəryadı yersizdir.Bu dad - fəryad İran millətinin deyil, məmləkətin əsarətindən sui- istifadə edənlərindir ki, hovçuluqla, bizim başladığımız milli işi əsərsiz qoymaq istəyirlər. Demokratik bir ölkədə əhzab və əqaid azaddır.

Əhzab öz fikir və əqidələrini istədikləri kimi yazıb intişar verə bilərlər.Bu günə qədər vətənimizin Federativ və ya Xodmuxtar əyalətlərindən təşkil edilməsi məsələsinin öz məramnamələrində yazan cəmiyyətlər az olmamışdır.Hətta Seyid Ziyanın Şəairi - milli adı altında yazıb intişar verdiyi elamiyyədə açıqdan- açığa İranın müttəhid dövlətlər halına salınması irəli sürülmüşdü.Bu gün bizim əyalət əncüməni vasitəsi i…

Ətraflı

ŞƏHİD MİR KAZIM ƏLƏMİ

 

ŞƏHİD MİR KAZIM ƏLƏMİ

(1899 - 1947)

AZƏRBAYCAN DEMOKRAT FİRQƏSİNİN MƏRƏND VİLAYƏT KOMİTƏSİNİN SƏDRİ, MİYANDAB ŞƏHƏRİNİN FƏRMANDEHİ

Mir Kazım Ələmi 1278 - ci şəmsi ilində (milady 1899 - cu il) Mərəndin Yuxarı Dizə kəndində əkinçi ailəsində anadan olmuşdur.Mirkazım kənd həyatı ilə yaxından tanış idi.O, hələ gənc ikən, quldur feodalların, jandarm və sair dövlət məmurlarının rəhmsiz istismar, zülm və təzyiqinə məruz qalmış, Azərbaycan kəndlilərinin dözülməz vəziyyətinin şahidi olmuşdur.Bu vəziyyətin özündən doğan mübarizə Mir Kazımı da cəlb edərək, onu bu yolda bişirib bərkitmiş , qorxmaz və tədbirli bir azadixah kimi kütləvi xalq hərəkatına təhvil vermişdir.Mir Kazım ömrünün çox hissəsini zülm …

Ətraflı

QƏHRƏMAN XANIM - XAVƏR QƏHRƏMANİ

QƏHRƏMAN XANIM - XAVƏR QƏHRƏMANİ

"Uşaqlıq illərimi Güney Azərbaycanın ən gözəl dilbər guşələrindən biri olan Qaradağ məhalında keçirmişəm.İlk kövrək qədəmlərim gözəl Qaradağın əlvan çiçəkli çəmənlərində, qartal dimdikli qayalarında, barlı - bəhrəli bağlarında, qoynu qalın meşəli, zirvəli dağlarında, ayna kimi parlaq yarpız ətirli buz bulaqlarında bərkiyib"- deyə Xavər xanım Qəhrəmani həqiqətən adına yaraşan bir qəhrəman idi.

Xavərin yaşayış yeri Aslanduz idi.Onun gənclik illərində Azərbaycsn Demokrat Firqəsinin günəşi parlayıb yurdumuzu işıqlandırdı. Xavər xanım bir çox azadə insanlar kimi Azərbaycan Demokrat Firqəsinin təbliğatçısı kimi kəndləri, obaları dol…

Ətraflı

AZADLIQ YOLUNUN MÜBARİZLƏRİ VƏLİ GƏNCE MEHR


AZADLIQ YOLUNUN MÜBARİZLƏRİ

VƏLİ GƏNCE MEHR

(1898 - 1946)

Urmu şəhərinin kərpic kürələri.Mən bu kürələri heç görməmişdim.Hətta 20 il bundan əvvəl belə.Çünki, 20 il bundan əvvəl mən Urmu şəhərinə tamamilə başqa bir iş üçün ezam olunmuşdum.Lakin indi 20 ildən sonra kərpic kürələrində tənha dolanır, onun yerləşdiyi məntəqədə gəzişirdim.Nəhayət, kürələrin dərinliyində yerləşən enli bir divarın dibində sıra ilə düzülmüş baş daşlarını tapdım.Qollarımı sinəmdə çarpazlayıb sükut etdim. Xalqımızın xoşbəxtliyi və ölkələrimizin istiqlalı uğrunda canlarından keçmiş olan bu qəhrəmanların qardaşlıq məzarı qarşısında başımı ehtiramla əydim.Sonra irəli keçib baş daşlarını nəzərdən keçirdim.Daşları bir - birindən fərqləndirən heç bir ə…

Ətraflı

QULAMHÜSEYN SAEDİ

QULAMHÜSEYN SAEDİ

(1936 - 1985)

Qulamhüseyn Ələsgər oğlu Saedi 1936 - cı il yanvarın 14 - də Təbriz şəhərində anadan olmuşdur.İlk və orta təhsilini Təbrizin " Bədr" və "Mənsur" məktəblərində başa vuran Saedinin təhsil aldığı vaxtlarda ilk hekayələri "Daneşamuz" həftəlik dərgisində,"Yıxılmayanlar" romanı isə " Kəbutəre solh"dərgisində nəşr olunub. İctimai - siyasi fəaliyyətinə görə şah rejimi tərəfindən həbs edilir.Bir neçə aylıq istintaqdan sonra fəaliyyətində qanuna zidd heç bir şey tapmadıqlarından onu həbsdən azad etmək məcburiyyətində qalırlar.

20 yaşında Təbriz Universitetinin Tibb fakültəsinə qəbul olunan Qulamhüseyn Saedi təhsil aldığı müddətdə …

Ətraflı

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi) iyirminci hissə

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi)

iyirminci hissə

Dr: Məhəmmədhüseyn Yəhyai

Günəş ilinin 40-cı onilliyi, əsasən 28 avqust dövlət çevrilişi və hərbi qüvvələrin siyasi-iqtisadi işlərə müdaxiləsi nəticəsində yaranan tənəzzül dövründən sonra, ciddi sosial gərginliklə başladı. Böhrandan çıxmaq üçün iqtisadi və sosial islahatlar qaçılmaz idi. İslahatların həyata keçirilməsi ilə sosial-iqtisadi struktur sürətlə dəyişdi  və bu da cəmiyyətin sosial dəyişikliyə hazır olduğunu göstərirdi. Bir neçə mərhələdə aparılan torpaq islahatının həyata keçirilməsi ilə kənd yerlərindən çoxlu sayda işçi iri şəhərlərə axışdı. Şəhərlərin əhalisi sürətl…

Ətraflı

TƏBRİZDƏ AZƏRBAYCAN MİLLİ MƏCLİSİ

AZƏRBAYCAN MİLLİ HÖKUMƏTİ

(1945 - 1946)

TƏBRİZDƏ AZƏRBAYCAN MİLLİ MƏCLİSİ

VƏ ONUN FƏALİYYƏTİ

1324 - cü il.(1945)

Azərbaycan xalqı milli istiqlaliyyət və azadlıq uğrunda mübarizə nəticəsindı 1945 - ci il dekabrın 12 - də (21 Azər 1324 - cü il) Təbriz şəhərində milli məclisi təsis etdi.Milli istiqlaliyyət və azadlıq uğrunda mübarizə Rza şah hökumətinin süquta uğraması ilə daha geniş, daha uğurlu şəkil aldı.Azərbaycan Demokrat Firqəsi müstəqil bir dövlət kimi deyil, Azərbaycsn xalqına İran daxilində milli muxtariyyət verilməsi tələbini irəli sürdü.Bu şüar dövrün vəziyyəti ilə bağlı olaraq tənzimləndi.Azadlıq və demokratiya uğrunda mübarizə prosesində milli məclisin yaradılması məsələsi ortaya yeni bir mö…

Ətraflı

AZƏRBAYCAN DEMOKRAT FİRQƏSİNİN FƏDAİSİ ŞEYX POLAD ƏHMƏDİ

AZƏRBAYCAN DEMOKRAT FİRQƏSİNİN

FƏDAİSİ ŞEYX POLAD ƏHMƏDİ

Şeyx Polad Əhməd oğlu Əhmədi 1265 - ci şəmsi ilində (1886) Meşkinin Lahrud kəndində kəndli ailəsində anadan olmuşdur.O, anadan olduğu kənddə, lap kiçik yaşlarında əkinçiliklə məşğul ikən bir müddət də qədim üsulda təhsil almışdır.1300 - cü ildə Şeyx Məhəmməd Xiyabani hərəkatı genişləndiyi zaman Əhmədi də bu hərəkatda fəal surətdə iştirak edir.O, Meşkin kəndlilərini maliklərə və dövlət məmurlarına qarşı mübarizəyə çağırır və bir neçə dəfə Lahrud kəndinin maliki Əmir Tumanın adamlarını, kəndlilərin düşməni olan ağaları və mübaşirləri kənddən qovur.O, ərbab - rəiyyətlik münasibətinin ədalətsizliyini, kəndlilərin zəhmət və hüququna maliklər tərəfindən hörmət edilməsi…

Ətraflı

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi) on doqquzucu hissə

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi)

on doqquzucu hissə

Məhəmmədhüseyn Yəhyai

Günəş ilinin 4-cü onilliyində ölkənin iqtisadi inkişafı, artan neft gəlirləri ilə birlikdə ictimai strukturda əsaslı dəyişikliklərə səbəb oldu. Şəhərləşmə günü-gündə artmağa başladı. Demək olar ki, ucqar əyalətlərin iqtisadiyyatda iştirakı və bazarın genişlənməsi, ölkənin ümummilli gəlirininyüksəlməsinə gətirib çıxadı. Gənc kütlələr yeni qurulan fabrik və müəssisələrdə iş axtarmaq üçün böyük şəhərlərə, xüsusən də Tehrana axın edirdilər. Onların əhəmiyyətli bir qismi şəraiti az olan şəhərlərin kənarlarında məskunlaşdı. Ətraf əyalətlərdə yeni hərbi kazarmaların, təhlükəsizlik təşkilatlarının qurulması ilə bürokratiya v…

Ətraflı

ŞƏHİD ƏYYUB KƏLƏNTƏRİ (1911 -1960)


ŞƏHİD ƏYYUB KƏLƏNTƏRİ

(1911 -1960)

İran xalqlarının azadlıq hərəkatı tarixini vərəqlədikcə bir çox bacarıqlı və fədakar mübarizə rast gəlirik.Bu simalardan biri də şəhid Əyyub Kələntəridir.

Əyyub Kələntəri İbrahim oğlu 1290 - cı ildə (1911) Təbriz şəhərində nüfuzlu bir ailədə anadan olmuşdur.Onun atası İbrahim Şərəfüldövlə Azərbaycan vətənpərəstlərindən biri olmuş və uzun müddət Təbrizdə hakim vəzifəsində işləmişdir.Əyyub Kələntərinin qardaşları təhsil aldıqdan sonra xaricdən vətənə qayıtmış və dəmiryol və yollar idarəsinin rəisi, mühəndis və Təbriz işıq karxanasının müdiri vəzifələrində çalışmışlar.Əyyub Kələntəri özü də bir müddət dövlət qulluğunda olmuş, dövlət idarələrində məmurların xalq…

Ətraflı

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi) on səkkizinci hissə


 Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi)

on səkkizinci hissə

Dr: Məhəmmədhüseyn Yəhyai

İran Tudə Partiyası ilə Azərbaycan Demokrat Partiyası arasında birlik böhranı hələ bitmədən

Partiya digər böhranlarla üzləşdi. Xüsusilə dünya kommunist hərəkatında nəzəri cəhətdən fikir ayrılıqlarından yaranan böhranı göstərmək olar. Demək olar ki, Çin Xalq Respublikası rəhləri ilə Sovet İttifaqı rəhbərləri arasında yaranan fikir ayrılığı partiya daxilində öz təsirini buraxdı. Sovet Kommunist Partiyasının 20-ci qurultayında (1956) qeyd olunan fikir ayrılıqları hələ də bəzi solçu qüvvələr tərəfindən tənqid olnurdu. Bu fikir ayrılığı baxışın, metodla…

Ətraflı

AZƏRBAYCANIM

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

AZƏRBAYCANIM

Haraya getsəm də gözüm səndədir,

Şeirimin axarı, sözüm səndədir,

Gedəsi olarsam, izim səndədir,

Əzəli, əbədi yurdum, məkanım,

Behiştim, cənnətim Azərbaycanım!

Doğmadan doğmasan, ey ana yurdum,

Yolunda başımla, canımla durdum.

Sinəndə əbədi bir yuva qurdum,

Dolanım başına, bir də dolanım.

Mənim ömrüm, günüm Azərbaycanım!

Nə qədər dünya var, bu kainat var,

Nə qədər ömür var, gün var, həyat var,

Nə qədər uçmağa məndə qanad var,

Bil, sənsən ilk yuvam, axır məkanım,

Eşqindən məşəltək alışım, yanım.

Səninlə bir canam, bir bədənəm mə…

Ətraflı

21 AZƏR FƏDAİSİ ƏLİ ƏKBƏR SABİRİ

21 AZƏR FƏDAİSİ ƏLİ ƏKBƏR SABİRİ

(1894 - 1946)

"Mən ölümə baş əymirəm, ölüm mənə təslim olur."

ƏLİ ƏKBƏR SABİRİ

İllər ötsə də vətən və xalq azadlığı uğrunda canlarını qurban vermiş igidlərin xatirəsi unudulmur. Zaman keçdikcə onlar daha da şöhrətlənir və qəhrəmanlıq rəmzinə çevrilirlər.Haqqında söhbət açdığımız mərd mübarizin də həyat dastanı belə bir proloqla başlanır:" Mən yaşayıram xalqım və vətənim üçün, öləcəyəm xalqım və vətənim üçün!" Doğrudan da belə oldu. Əli Əkbər Sabiri öz ömrünü Azərbaycan xalqının azadlıq və istiqlalı uğrunda mübarizəyə həsr etdi və bu müqəddəs qayə üstündə öz canını, belə əsirgəmədi.Sabiri həyata six bağlı olan, yaşamağı qiymətləndirməyi bacaran, nikbin, dostlarına …

Ətraflı

ŞƏHİD FƏDAİ İBRAHİM VƏTƏNXAH

ŞƏHİD FƏDAİ İBRAHİM VƏTƏNXAH

(1900 - 1946)

Xalqımızın azadlıq və səadəti uğrunda şəhid olan qəhrəmanlarımızdan biri də Vətənxah İbrahim Adıgözəl oğludur.Vətənxah İbrahim Adıgözəl oğlu 1279 - cu şəmsi ilində (1900) Biləsuvarda kəndli ailəsində anadan olmuşdur.İbrahim ilk təhsilini kənd mollasından almış, lakin oxumaq istəyini davam etdirməyə imkanı olmamışdır.O, hələ çox kiçik ikən atası vəfat etmişdir.İbrahim ailəsini dolandırmaq məqsədilə əvvəllər əkinçilik və sonralar isə kasıbkarlıqla məşğul olmuşdur.O, kasıbkarlıq işi ilə əlaqədar olaraq kəndləri və əyaləti gəzir.Geniş xalq kütlələrinin, o cümlədən, kəndlilərin ağır həyatı ilə tanış olur.O, dövlət məmurlarının, jandarmların və acgöz bəylərin əhalinin başına gətirdiyi …

Ətraflı

MƏHƏMMƏDƏMİN AZADVƏTƏN İSMAYIL İQBAL

"ŞƏHİDLƏRİN QANI İLƏ SUVARILAN AZADLIQ AGACI GƏLƏCƏKDƏ DAHA ÇOX BAR VERƏCƏKDİR."

MƏHƏMMƏDƏMİN AZADVƏTƏN İSMAYIL İQBAL

(1913 - 1946)

İsmayıl İqbal 1292 - ci şəmsi ilində (1913) Xoy şəhərində anadan olmuşdur.İsmayıl uşaq ikən mədrəsəyə getməyə başlasa da ictimai,iqtisadi məhrumiyyətlər onun da dərs oxumasına mane olur.O, hələ gənc ikən böyük bir ailəni maddi yaşayış vəsaitlə təmin etmək üçün işləməyə başlayır.İsmayıl həyata göz açar - açmaz onun min cürə çətinlikləri ilə, maddi və mənəvi məhrumiyyətlərlə üz - üzə gəlir.Lakin bu məhrumiyyətlər onu əminsizliyə, məyusluğa deyil, bunları doğuran səbəblərə qarşı böyük ümid və arzu ilə vuruşmağa dəvət edir.…

Ətraflı

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi) on yeddici hissə)

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi)

on yeddici hissə

Dr: Məhəmmədhüseyn Yəyai

Baxmayaraq ki, VII Geniş plenumdan sonra İran Tudə Partiyasının Azərbaycan Demokrat Firqəsi ilə birləşməsi layihəsi hər iki təşkilat tərəfindən həyata keçirilərək, mövcud fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılması üçün səylər göstərilirdi. Lakin hələ də bu birliyə qarşı çıxan ünsürlər və şəxslər parçalayıcı rollarını davam etdirirdilər. Onlar hər fürsətdə Azərbaycan Demokrat Firqəsinin yaranmasından və məqsədlərindən danışır, bəzən dəfələrlə bir-birinin sözlərini təkrarlayırdılar. Qulam Yəhya Danişian Moskvada olarkən partiya məktəistinadə  təşkil edilən bir çox partiya özəklərinin iclaslarına istinad edərək yazır: Tu…

Ətraflı

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi) on altıncı hissə

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi)

on altıncı hissə

Dr: Məhəmmədhüseyn Yəyai

İran Tudə Partiyasının Moskvada keçirilən yeddinci geniş plenumunun keçirilməsindən illər öncə İran Tudə Partiyası Mərkəzi Komitəsi tərəfindən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinə çoxlu məktublar yazılıbdır Bu məktublarda partiya ilə firqənin birliyin zəruriliyi vurğulanmışdır. O məktublarda hətta Azərbaycanda, Azərbaycan Demokrat Firqəsinin mövcudluğu və gizli fəaliyyəti İran Tudə Partiyasının fəaliyyətinə kölkə saldığı yazılmışdı.

Nəzərə gəlir ki, İran Tudə Partiyasi Azərbaycandan geniş məlumatı olmadığı üçün onu düzgün …

Ətraflı

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi) on beşinci hissə)

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi)

on beşinci hissə

Dr: Məhəmmədhüseyn Yəyai

1332-ci ildə 28 mordad çevrilişi ilə İranın siyasət, iqtisadiyyat və qərb, xüsusən də Amerika ilə xarici əlaqələrində yeni dövr başladı. ABŞ-ın İrana qarşı gizli fəaliyyətləri, siyasi və iqtisadi müdaxilələri özünü daha qabarıq şəkildə göstərdi. Fəzlulla Zahidi çevrilişin ilk günündən öz hərbi hökumətini təşkil etdi. Zahidinin siyasət və iqtisadiyyatdan heç bir məlumatı yox idi. O,  həyatının bir çox hissəsini əylənməklə keçirmişdi. Onun yeganə arzusu mütərəqqi qüvvələrə, xüsusən də İranın Tudə Partiyasına habelə Azərbaycan və Kürdüstandakı milli hərəkatlara qarşı amansız mübarizə aparmaq idi. Bu baxımdan o, hökumə…

Ətraflı

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi) ondördüncü hissə

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi)

ondördüncü hissə

Dr: Məhəmmədhüseyn Yəyai

Dördüncü geniş plenumun sonuncu günündə Azərbaycan Demokrat Firqəsi ilə İran Tudə Partiyasının birləşməsi partiyanın Mərkəzi Komitəsinin bəzi üzvləri tərəfindən xatırlalanarkən bir qrup partiya kadrları, xüsusən də zabit üzvlərin kəskin etirazına səbəb olduə Plenomun sonunda gələcəkdə böhrandan çıxış yolu üçün olunan tövsiyələrə əsasən mərkəzi komitənin İcraiyyə heyəti hər dörd aydan bir plenomun təşkil etməyə məcburdur. Lakin bu mövzu əvəzinə onlar Azərbaycan Demokrat Firqəsinin yaranmasından bu günədək gördüyü işləri tənqid etməyə başladılar. Partiyanın mərkəzi komitəsinin üzvlərinə təzyiq etmək məqsədilə yeni…

Ətraflı

Seyid Cəfər Pişəvərinin bəzi məqalələri

Seyid Cəfər Pişəvərinin bəzi məqalələri

1945 - ci il sentyabr ayının 3 - də Azərbaycan Demokrat Firqəsinin yaranması münasibətilə 3 sentyabr müraciətnaməsi nəşr edilmişdir.Bu müraciətnamə xalqımız tərəfindən geniş və böyük rəğbətlə qarşılandı.Minlərlə azərbaycanlı Azərbaycan şəhərlərində müraciətnamə yapışdırılmış divarların qarşısında toplanıb onu ürək döyüntüsü ilə axıra qədər oxuyurdular. Onlar düşündü, alqışlandı, bu vasitə ilə səadət və azadlığı üçün yol açıldığını hiss etdi.

Bu istiqlal və hərarətli diqqət göstərdi ki, tutduğumuz yol düz və seçdiyimiz hədəf doğrudur.

Bizim başqa firqələr kimi xalqı cəlb etməkd…

Ətraflı

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi) onüçüncü hissə

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi)

onüçüncü hissə

Dr: Məhəmmədhüseyn Yəyai

Partiya və firqə özəklərində Azərbaycan Demokrat Firqəsinə qarşı müxalifət artmaqda idi və partiya yönümlü gənc zabitlər bunu hər zamankindən daha çox təşviq edirdilər. Halbuki Bakıda və Azərbaycanın digər şəhərlərində mühacirlərin təşkilatlanmasında nisbi sabitlik yaranmışdı, firqə miqrantlarının bir qismi təhsil almağa, digərləri isə işlə başlamışdılar. Partiya mühacirlərinin çoxu Moskva və digər respublikalarda yaşayırdılar, onların vəziyyəti hələ istabil deyildi. Ona görə də  narahat halda öz şəraitlərindən şikayətlənirək firqənin daxili işlərinə müdaxil edirdilər. Bəzən də firqə daxilindəki partiya zabitləri …

Ətraflı

ƏRDƏBİL VİLAYƏ - TİNİN FƏRMANDEHİ XƏLİL AZƏRBADEQAN

AZƏRBAYCAN MİLLİ HÖKUMƏTİNDƏ MİLLİMƏCLİSİN NÜMAYƏNDƏSİ ƏRDƏBİL VİLAYƏ - TİNİN FƏRMANDEHİ XƏLİL AZƏRBADEQAN

(1904 - 1947)

■■■

Bütün şərəfli həyatını öz xalqının azadlıq və səadətinə həsr etmiş Xəlil Azerbadeqan Azərbaycan xalqının namuslu, mərd oğullarından biri, firqə və Milli Hökumətin görkəmli xadimlərindən idi.X.Azerbadeqan bütün xalqların milli azadlıq hüququna hörmət etməklə bərabər, Azərbaycan xalqının da azad olmasını həmişə ürəkdən arzulayardı.Bütün Azərbaycan xalqının , vətənimizin mütərəqqi adamlarının ürəyindən qopan bu arzunun həyata keçirilməsi uğrunda Xəlil var qüvvə ilə çalışırdı.O, hələ Rza xan diktatorluğu dövründə gizli olaraq , səltənət rejimi və hakim təbəqə əleyhinə, zalım …

Ətraflı

21 AZƏR HƏRƏKATININ FƏDAİLƏRİ MƏHƏMMƏDƏMİN AZADVƏTƏN

21 AZƏR HƏRƏKATININ FƏDAİLƏRİ

MƏHƏMMƏDƏMİN AZADVƏTƏN

Məhəmmədəmin Azadvətən Urmiyənin Nazlıçay mahalındandır.O, əvvəllər qədim üsulda, sonra Urmiyə şəhərində ibtidai məktəbi oxumağa başlamış, lakin öz təhsilini axıra qədər davam etdirə bilmir.Bir çox cavanlar kimi Məhəmmədəmin də iqtisadi çətinliklər üzündən təhsildən məhrum idilər.O,hələ cavan ikən ictimai mübarizə meydanına qədəm qoymuş, Rza xanın xalqın mənafeyinə zidd siyasətini və məqsədini əhali içərisində ifşa etmişdir.1933- cü ildə (1312) Urmiya qoşun fərmandehi tərəfindən tutulub bir müddət Urmiyada həbsxanada saxlanıldıqdan sonra ömürlük olaraq Zəncana sürgün olunmuşdur.Zəncanın nəzmiyyə idarəsi və fərmandarlığı Azadvətənin siyasi fəaliyyətinin qarşısını al…

Ətraflı

Prezident seçkiləri şousunu boykot etmək barədə

Prezident seçkiləri şousunu boykot etmək barədə Azərbaycan Demokrat Firqəsi Mərkəzi Komitəsinin Bəyanatı

Əziz həmvətənlər!

Azərbaycanlı bacı və qardaşlar!

2021-ci ilin iyun ayının 18-də İranda Ali Dini Rəhbərin(Vili-Fəqihin” nəzərdə tutduğu prezident seçkiləri şovu keçiriləcəkdir. Son aylar və həftələrdəki hadisələr açıq şəkildə göstərdiki, yaxın bir neçə onillikdə olduğu kimi Ali Dini Rəhbərin(Vəli-Fəqih) göstərişi əsasında Qəyyumlar Şurası(konstitusiyanı qoruyan orqan) tərəfindən hazırlanmış seçki şovu əslində bir nəfərin İran İslam Respublikasının Prezidenti təyin olunması üçün qurulmuş bir oyundur.

İslam Respublikasının korru…

Ətraflı

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azadlıq Layihəsi) onbirinci hissə

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azadlıq Layihəsi)

onbirinci hissə

Dr: Məhəmmədhüseyn Yəhyai

Firqə üzvləri habelə ev sahibi (Sovet Azərbaycanı mühacirlərə ev sahibliyi edirdi) arasında gedən intiraqlar, gileygüzarlar, gərginliklər, bəzən də yersiz ittihamlar zaman ötdükcə azalıb və nisbi sabitlik yarandı. İstedadlı Azərbaycanlı mühacirlər mədəniyyət və dil birliyindən istifadə edərək şeir və ədəbiyyat yaradıçılığı başladılar. Bu üzdən də  Azərbaycan şair və ədibləri arasında özlərinə mövqe qazandılar. Onlar arasında Balaş Azəroğlu, Mədinə Gülgün, Həkimə Bluri, Söhrab Tahir, İsmayıl Cəfərpur Səlması və s. Kimi görkəmli ictimai xadimlər meydana çıxdı. Onların  arasından onlarla gözəl nəsr yazıçısı və jurnalist…

Ətraflı

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azadlıq Layihəsi) onuncu hissə

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azadlıq Layihəsi)

onuncu hissə

dr. Məhəmmədhüseyn Yəhyai

Pişəvərinin vaxtsız ölümü firqə üzvləri arasında ümidsizliyi və məyusluğu artırdı, cənuba geri dönərək mübarizələrini davam etdirmək üçün firqəni yenidən qurmaq habelə fədailəri hərbi baxımdan təlimatlandırmaq istəyənlər, bu faciəvi hadisədən məyus olaraq, onun ardınca başqa həqiqətləri kəşf etdilər. Onlar başa düşdülər ki, Azərbaycan Kommunist Partiyasının rəhbərliyi daha çox Moskova hakimiyyətinin təlimatlarına əməl edirdilər, yəni Moskova Sovet ərazisində Azərbaycan Demokrat Partiyası üzvlərinin hərbi fəaliyyətlərini davam etdirməyi istəmir. Nəticədə bu fəaliyyətlərə və əməliyyatlara hərbi təlim başlamadan əvvəl son …

Ətraflı

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azadlıq Layihəsi (doqquzuncu hissə)

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azadlıq Layihəsi

(doqquzuncu hissə)

Dr. Məhəmmədhüseyn Yəhyai

Təcavüzkar Tehran ordusunun Azərbaycana gəlişi ilə bölgədə milli hökumət dövründə yaranan  siyasi, iqtisadi, sosial sabitlik və təhlükəsizlik pozuldu. Minlərlə adam həbs və edam edildi, minlərlə adam cənub şəhərlərinə sürgün edildi. Eyni zamanda zorakılıq, edam və həbsdən qorunmaq üçün gizli şəkildə minlərlə uzaq şəhərlərə və Tehrana qaçdı. Başqa bir qrup isə ölkəni tərk etmək məburiyyətində qalaraq Sovet Azərbaycanına(bugünki Azərbaycan Respublikasına) mühacirət etdi. Tarixə həkk olmuş və məzlum Azərbaycan xalqının qəlbində gizlənmiş bütün bu düşmənçiliklərə baxmayaraq, yenə də bir qrup Tehran meyilli ziyalı, siy…

Ətraflı

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azadlıq Layihəsi (səkkizinci hissə)

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azadlıq Layihəsi

(səkkizinci hissə)

Dr. Məhəmmədhüseyn Yəhyai

Qəvamü-ssəltənə hökuməti 26 dekabr 1947-cı ildə Azərbaycanda öz dağıdıcı planını həyata keçirdikdən sonra devrilib və yerinə İbrahim Həkimi (Həkimül-Mülk) gətirildi. Həkimi saray hakimiyyəti tərəfindən bu vəzifəyə təyin oldu. O, İngilis yönümlü hökumətini təşkil etdi. Həkimi bir azərbaycanlı olaraq Tağızadə ilə birlikdə məşrutə inqilabında iştirak etmiş, lakin Azərbaycanda hərbiçilərin basqı və repressiyaların qarşısını almaq üçün heç bir tədbir görmədi. Yenə də Tehranın diktə etdiyi siyasəti önə sürdü. Həkimi hökuməti də bir neçə aydan çox davam etməyərək 16 iyun 1958-ci ildə istefa verməyə məcbur oldu. Onun ardı…

Ətraflı

İran Tudə Partiyası Mərkəzi Komitəsinin sədri Yoldaş Əli Xəvari

İran Tudə Partiyası Mərkəzi Komitəsinin sədri

Yoldaş Əli Xəvarinin həyatı sona çatması münasibətilə

Azərbaycan Demokrat Firqəsi Mərkəzi Komitəsinin Bəyannatı!

 

Hörmətlı həmvətənlər !

  İran Tudə Partiyası Mərkəzi Komitəsinin bəyanatına əsasən, xəbərimiz oldu ki  ölkəmizin yorulmaz mübariz  və görkəmli inqılabçısı Yoldaş Əli Xavəri ürək çatışmazlığı səbəbindən 2021-ci ilin mart ayının 19-da  cümə günü həyatı sona çatmışdır. Yoldaş Əli Xavərinın ölümü İran inqilabı hərəkatı, xüsusi ilə də ölkənin fəhlə və zəhmətkeş sinfinin mübarizəsi üçün əvəzolunmaz bir itki sayılır. O elə azadlıqsevən mübarizlər nəslindən idi ki səksən  ilə yaxın istibdada, haqsızlığa və istismara qarşı mübarizənin ön c…

Ətraflı

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azadlıq Layihəsi) altıncı hissə

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azadlıq Layihəsi)

altıncı hissə

Dr. Məhəmmədhüseyn Yəhyai

Mərkəzi ordu tərəfindən Azərbaycan ərazisinə vəhşicəsinə basqın edilməsi, azadlığı, iqtisadi və siyasi cəhətdən öz müqəddəratinin təyin olunmasını tələb edən Azərbaycan Demokrat Firqəsi tərəfdarlarının qəddarlıqla qətlamı, həmçinin kimliyinin tanınmaması, yəni xalqın mədəniyyətinin məhv edilməsi başlandı. Tehranda hazırlanan proqram firqə və Azərbaycan Milli Hökumətinin siyasi, iqtisadı, mədəni cəhətdən qazandığı nailiyyətlərinin məhv edilməsinə yönəlmişdi. Bu istiqamətdə 1946-cı il dekabr ayının 17-də Azərbaycanda böyük kitab yandırma şənliyi icra olundu. Yəni Milli hökumət dövründə toplanmış kitab arxivləri yandır…

Ətraflı

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azadlıq Layihəsi) Beşinci hissə

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azadlıq Layihəsi)

Beşinci hissə

Dr.Məhəmmədhüseyn Yəhyai

Aylar öncə Azərbaycana hərbi hücumlar planlaşdırılmışdı. Pişəvari başda olmaqla milli hökumətin bəzi səlahiyyətli şəxsləri bundan xəbərdar idilər. O, Qəvam və Tehranın mürtəce hakimlərinin vaxtı tələf etmələrini bilirdilər. Eyni zamanda "Müzəffər Firuz" ilə Pişəvəri arasındakı 15 maddədən ibarət imzalanmış müqavilənin icra olunmasına çalışaraq, israr etdilər. Azərbaycanın Milli Hökuməti Aərbaycan xalqı aras;nda geniş və önəmli sosial bazaya sahib olduğu üçün müəyyən dərəcədə xalqı asanlıqla səfərbər edib və təşkilandıra bildi. Lakin Azərbaycanın siyasi taleyi yalnız o coğrafiyada müəyyənləşmirdi və Azərbaycan Milli Hö…

Ətraflı

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azadlıq Layihəsi) dördüncü hissə

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azadlıq Layihəsi)

dördüncü  hissə

Dr.Hüseyn Yəhyai

Azərbaycan Milli Hökuməti mərkəzdən gələn ən ağır təzyiqin qarşısında müqavimət edirdi. Ölkədə baş verən hadisələri diqqət mərkəzində saxlayan bəzi ziyalı və jurnalısrlər öz düşüncələri əsasında onu təfsir edərək Azərbaycan milli hərəkatının müdafiəsinə qalxdılar. Çünki bu hərəkatın məqsədi Azərbaycanda jandarma və maliklərin zülmləri altında əzab çəkib, inləyən kəndliləri xilas etmək idi.

“Qiyame İran”(İran qiyamı) qəzetinin redaktoru Həsən Sədr bir məqaləsində belə yazırdı: "Azərbaycan hərəkatı bəşəriyyətə və zülm altında əzilən milyonlarla insan…

Ətraflı

8 Mart Dünya Qadınların mübarizə həmrəyliyi Günü münasibətilə Azərbaycan Demokrat Firqbəsinin bəyanatı

8  Mart Dünya Qadınların mübarizə həmrəyliyi Günü

münasibətilə Azərbaycan Demokrat Firqbəsinin bəyanatı

Əziz həmvətənlər, ölkəmizin mübariz qadınları!

8 Mart ( isfənd ayının 18-i) qadınların Beynəlxalq Həmrəylik Günü sayılır. Bu gün dünyanın müxtəlif ölkələrində qadınların qadın olduqları üçün onlara olan hər cür ayrıseçkiliyə və hüquq bərabərsizliyinə qarşı apardıqları mübarizənin anım günüdür.

Dünya Qadınların mübarizələri üçün Beynəlxalq Həmrəylik Gününün formalaşması, qadınlara məxsus peşə hədəfləri kişi və qadın fəhlələrinin ümumi hərəkatı ilə paralel olaraq bərabər əmək haqqı verilməsi kimi işçi qadınların hərəkatının ortaya çıxması və inkiaf e…

Ətraflı

Görkəmli şairin həyat və yaradıcılıqlarından nümunələ

Görkəmli şairin həyat və yaradıcılıqlarından nümunələ

Əhməd Şeybani

İran ədbiyyatının görkəmli xadimlərindən biri olan şair Əbülqasim Arif təqqiqatçıların yazdığına görə 1300- cü hicri qəməri (miladi 1879 cu il) ildə Qəzvin şəhərində anadan olmuşdur. Onun atası Molla Hadı Qəzvində nüfuzlu mollalardan biri və Məclisi Şurayi Millinin  dördüncü dövrəsinin vəkili olmuşdur.

Arifin qəlbində uşaq yaşlarından atasına qarşı narazalıq yaranır, bu narazılığın səbəbi Arifin yazdığına görə atasının evdə ailəsi ilə bədrəftarlıq etməsindən irəli gəlirmiş. O, göstərir ki. “atam həmişə anamı döyürdü, təhqir edirdi və buna görə də ruzugarımız çox kədərli keçirdi” Arif molla məktəbində …

Ətraflı

Azərbaycan Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azadlıq Layihəsi) üçünü hissə

Dr. Məhəmmədhüseyn Yəhyai

Azərbaycan Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azadlıq Layihəsi)

üçünü  hissə

Qəvamü-səltənə sürətlə müəyyən məqsədyönlü bir seçimlə öz koalisiya dövlətini təşkil etdi. (23 yanvar 1946-cı il, 7 yanvar 1947-ci il ) Sonra isə on dördüncü İran parlamenti bunun lehinə səs verdi. Bunun ardınca Qavam Müttəfiq Dövlətlərin başçılarına telegramlar göndərərək Sovet rəsmləri ilə danışıqlar aparmaq üçün Moskvaya  səfər etməsini bildirdi. O, bir qrup əməkdaşları ilə birlikdə Sovet xüsusi təyyarəsində Moskvaya getdi. Əlbəttə səfərə çıxmazdan əvvəl müavini olan İngiltərədə təhsil almış Müzəffər Firuza lazımı tapşırıqları verdi. Azərbaycan Demokrat Firqəsinin və Azərbaycan Milli Hökumətinin bəzi rəhbərləri il…

Ətraflı

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi

Azərbaycanın Demokrat Firqəsi (Bitməmiş Azabdlıq Layihəsi) 

 ikinci  hissə

Azərbaycan Demokrat Firqəsinin əsas və strateji sənədi olan 12 Şəhrivər bəyanatının (Müraciətnamə) dərc edilməsi ilə Azərbaycan Milli Hökumətinin yaranmasına zəmin hazırlandı. Pişəvəri "Azərbaycan" qəzetinin ilk sayında yazırdı: “Firqə fəaliyyətə başladı. 12 Şəhrivər bəyanatı xalq arasında geniş alqışa səbəb oldu. Millət  xoşbəxtliyə və azadlığa gedən yolu aydın şəkildə hiss etdi. S.C.Pişəvəri "İki Yol ayrıcında Son Sözümüz" adlı başqa bir məqaləsində yazdı: "Demokratiya və azadlığı qorumaq üçün var gücümüzlə and içmişik ... Azərbaycan özünü idarə etməyə qadirdi... Tehran hökuməti iki yol ayrıcında olduğunu bilməlidir, Azərbaycan öz yolunu seçmiş…

Ətraflı

Günəşli yaz yarpaqları ـ Xatirələr ـ

Günəşli yaz yarpaqları

ـ Xatirələr ـ

 Əli Tudeh

Proloq

Ətrafımızda cəryan etmiş mühüm hadisələrin demək olar ki, əksəriyyəti hələ də yadımdadır. Sanki bu hadisələr heç də dünən deyil, elə bu gün baş vermişdir. Hətta bu hadisələrin əbədiləşmiş xatirələri uzun illərin zehnində üst-üstə salmış əlvan naxışları altında itib batmışdır.

1946-cı ilin baharında Azərbaycan milli hökuməti İran tarixində ilk dəfə Təbrizdə dövlət filarmoniyasını açdı. Məni bu təzə sənət ocağına müdir təyin etdilər. O zaman mənim cəmi iyirmi iki yaşım vardı. Flarmoniyada çalışanların da əksəriyyəti gənclər idi. Ancaq bu sənət ocağının az müddət içərisində nələrə qadir olduğunu xalqımız öz i…

Ətraflı

Məryəm Firuzun (Qırmızı şahzadə) həyatına bir baxış

Məryəm Firuzun (Qırmızı şahzadə) həyatına bir baxış

Məryəm Firuz II Pəhləvi dövründə İranın görkəmli siyasi simalarından olmuşdur. Şahlıq rejiminə qarşı güclü müxalifətçilərindən olub, Hizbi Tudeyi İranın “Qadınlar Təşkilatı”nın qurucusudur. İran qadınlarının hüquqları uğrunda yorulmadan mübarizə aparmışdır.

Tərcümei-hal

          Məryəm Firuz 1292-ci ildə (şəmsi) (1914 miladi) Kirmanşahda dünyaya göz açmışdır. Atası Qacar sülaləsinin şahzadələrindən olan Əbdülhüseyn Fərmanfərmaiyan (Abbas Mirzə Qacar dövrünün məşhur baş nəziri), anası Bətül xanım Kirmanşahlıydı. Tanınmış şəxsiyyət Nüsrətü-dövlə Firuzun bacısı idi. Janna Dark pedaqoji kollecində təhsilini davam etdir…

Ətraflı

II Dünya mühribəsindən sonra İranda gedən siyasi-ictimai

II Dünya mühribəsindən sonra İranda gedən siyasi-ictimai Prosseslərə

və Azərbaycan Demokrat firqəsinin yaranma səbəblərinə bir baxış

 Ölkəmizin tarixində 21 Azər hərəkatı ən önəmli siyasi hadisə sayılır. Ölkədə bu tarixi hadisə dərin sosial dəyişikliyə səbəb ola bilərdi. İranda siyasi, iqtisadi və sosial geriliyə son qoya bilərdi. İranın son 100 illik tarixi ölkənin müstəqillik, azadlıq və sosial ədalət üçün orada yaşayan xalqlar, xüsusilə qeyrətli Azərbaycan xalqı tərəfindən fədakarlıqla aparılan mübarizə ilə doludur. Onlar bu yolda çoxlu qurbanlar vermişlər. Tarixin müəyyən mərhələlərində Xalqın mübarizəsi mürtəce və avtoritar hökumətləri geri çəkilməyə məcbur etmiş. Son illərdəki ictimai-siyasi hərəkat və inq…

Ətraflı

"İran mədəniyyətinin əsrin müasir mütəfəkkirlərinə təsiri" kitabına bir baxış

"İran mədəniyyətinin əsrin müasir mütəfəkkirlərinə təsiri" kitabına bir baxış

Məryəm Firuzun əsəri / Xosrov Bağerinin "

İran Ensiklopediyasında"

Məryəm Firuzun siyasi və ictimai şəxsiyyətlə bir başa və ya dolayısı ilə (əsərləri vasitəsilə) tanış olan şəxslərdən çox az adam onun fransız dilində ədəbiyyat sahəsində doktorluq dərəcəsini aldığını bilirdi.

Onun yüksək mədəniyyəti və mübariz şəxsiyyəti heç kəsə ona Elmlər doktoru deyə müraciət etmələrinə və ya böyük əyan təbəqəsindən olması haqqında danışmalarına icazə verməzdi. O,  ancaq "Məryəm xanım", "Ana", "Yoldaş Məryəm", “Xala” idi. Xoşbəxtlikdən onun elmi işi  bu yaxınlarda Hamed Fuladvənd və Kiya Şərifi tərəfind…

Ətraflı

Gülüşü üzündə donmuş təkrarsız Azərbaycan parodisti

  Gülüşü üzündə donmuş təkrarsız Azərbaycan  parodisti

əqdimli  radio kanallarına xas  kəlmələri və musiqini də səsləndirirdi Bu keyfi  bizə  yaşadan, eləcə  də tanınmış  aktyorlarımızı,müğənnilərimizi parodiya edən cəsarətli  cavan oğlan- Politexnik  İnstitutunun  məzunu - Həsən Cəbrayılov  idi.Sonralar onu  necə  deyərlər,gözüm,qulağım arasa da görmürdüm.Nəhayət  ki,illər  ötdükdən sonra onu

“İranlı Mühacirlər Cəmiyyəti” İctimai Birliyində keçirilən  tədbirdə görüb,sevindim.

H.Cəbrayılov 1949-cu ildə nayın  1-də Tehranda dünyaya gəlib. Dörd  ildən  sonra  ailəsi ilə birgə Bakıya köçürlər. 1964-cü ildə Bakıdakı 39 saylı məktəbdə orta təhsil…

Ətraflı

Adı tarixin və ədəbiyyatın qızıl səhifəsinə həkk olunmuş Firudin İbrahimi

Adı tarixin və ədəbiyyatın qızıl səhifəsinə

həkk olunmuş Firudin  İbrahimi

Dr.Pərvanə Məmmədli

 

Mirzə İbrahimovun “Gələcək gün” romanının qəhrəmanı Firudin İbrahimi, Güney Azərbaycan Milli Hökümətinin qurucularından biri və baş prokuroru olub. Çox az ömür sürüb. Firidun İbrahiminin 1947-cı ildə mənfur şah rejimi tərəfindən 28 yaşında edam olunub – dar ağacından asılıb.

Mirzə İbrahimovdan sonra Həbib Sahir, Fəthi Xoşginabi, Balaş Azəroğlu, Mədinə Gülgün, Söhrab Tahir, Xəlil Rza Arif Səfa, Tariyel Ümid əsərlərində onun poetik obrazını yaradıblar.                                                           …

Ətraflı

Firidun İbrahimi haqda xatirələr

Firidun İbrahimi haqda xatirələr

(Azərbaycan və İranın milli azadlıq qəhrəmanı Firidun İbrahimi mənhus Məhəmmdrza şahın səltənəti dövründə siyasi mübarizlərin simvolu, qabaqcılı olaraq xalqın azadlığı yulunda özünü fəda etdi.)

İqtisasiyyat və mədəniyyət baxımından inkişafda olan gözəl Astara şəhəri Rzaxan hakimiyyəti dövründə geriləməyə başladı. Gəmilər bu şəhərinin sahilinin önündən keçərkən onu alqışlamaq üçün fit çalırdılar, Gəmilər Astara limanında nadir halda boşaltmaq və yükləməyə dayanırdılar. Bəzi vaxtlar ləngər saldıqda onun ardıcıl fit səsi əhalini ora dəvət edirdi. Bir çox qadın, kişi, kiçik və böyük uşaqlar dənizə tərəf axışırdılar. Mən də hələ məktəbə getməyən  kiçik bir uşaq olaraq …

Ətraflı

21 Azər nehzəti nəticəsində yaranan milli hökumətin apardığı islahat

21 Azər nehzəti nəticəsində yaranan milli hökumətin apardığı islahat

İran xalqları­nın tarixinə qızıl xəttlərlə hək olunmuş 21 Azər nehzətinin 74-cü ildönumu yaxınlaşır. Onun aktuallığı və son məqsədi uğrunda gedən mübarizə bu gün də davam edir. Bu möhtəşəm nehzətin əsil təşkilatçıısı olan böyük insan S.C.Pişəvəri o zaman "nehzətimiz və dünya siyasəti" adlı məqalh­sındə 21 Azər nehzətinin milli xüsusiyyətlərindən danışarkən yazırdı: -"bu məsələyə kiçik baxmaq ölmaz. Fars mütəəssibləri həmişə çalışmışlar dünyaya bildirsinlər ki, Azərbaycanlıların özlərinə məxəsus dil, ədəbiyyat və xüsusiyyətləri yoxdur. Böyük nehzətimiz bu axmaqcasına uyan təblığata son qoydu. Hətta bizə siyasi səbəblərə görə mübət nəzərlərlə baxmaq istə­məy…

Ətraflı

Təcrübəni təcrübə etmək özü yanlışlıqdır!

Səhənd sərabı

15 noyabır 2019

Təcrübəni təcrübə etmək özü yanlışlıqdır!

Əsas məsələyə keçmədən öncə icazə verin ki,  yaxın aylarda baş vermiş hadisələrlə əlaqədar bir neçə ittilaiyəyə və xəbərə istinad edərək öz fikirlərimi nəzərinizə çatdırıb və sonra isə keçək əsas mətləbə.

06 iyul 2019  ( 1398 tir ayı 16) on-onbeş ayıdatı olub və ya olmayan adamın iştiraki ilə , onlardan isə bir neçə nəfərinin ADF-nin və İMC cəmiyətinin sıravı üzvi və ya sabiq üzvi olmaqla bərabər iki-üç nəfər qeyri fəaal firqənin mərkəzi komitəsinin üzvlərindən ibarət öz başına və rəhbəriyyət tərəfindən heç bir hiquqi dayağ olmadan  ”firqənin plenomı ” adı altında iclas keçirib və özlərini A…

Ətraflı

Firudin İbrahimi XX əsrin görkəmli ictimai-siyasi xadimlərindən biri kimi

 Firudin İbrahimi XX əsrin görkəmli ictimai-siyasi xadimlərindən biri kimi

Hörmətli sədarət, hörmətli tədbir iştirakçıları,

Bizlər bu gün buraya Firudin İbrahimi kimi bir şəxsiyyətin vətənpərvər simasını Azərbaycan xalqına və xüsusilə onun gələcəyi olan gənc nəslə təqdim etmək üçün toplaşmışıq.

Bir zamanlar məktəblərdə xalq yazıçısı Mirzə İbrahimovun “Gələcək gün” romanında və şairə Mədinə Gülgünün “Firudin” mənzuməsində şəraitə uyğun olaraq gənc nəslə, yəni bizlərə F.İbrahiminin şəxsiyyəti, vətənpərvərliyi, amalı, hədəfi, onların gerçəkləşməsi uğrunda mübarizəsi bədii obrazlarla təqdim olunmuşdu. Müstəqillikdən sonra isə Azərbaycan Respublikasında yaranmış münasib və münbit şər…

Ətraflı